Dövlət büdcəsindən maliyyələşən layihələrdən söhbət getdiyi üçün belə təşkilatların fəaliyyəti barədə ictimaiyyət üçün əlçatan məlumatların məhdud olması əlavə suallar yaradır
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin keçirdiyi qrant müsabiqələri ilə bağlı son illər müxtəlif suallar səsləndirilir. Müsabiqələrin şəffaflığı, layihələrin qiymətləndirilməsi meyarları, qaliblərin seçilməsi prosesi və ayrılan dövlət vəsaitlərinin səmərəliliyi ilə bağlı müzakirələr zaman-zaman ictimaiyyətin diqqət mərkəzində olub. Agentlik isə hər dəfə bəyan edib ki, təqdim olunan layihələr çoxmərhələli ekspertiza prosesindən keçir, qiymətləndirmə müstəqil ekspertlər tərəfindən aparılır, təkrarçılığa və oxşar layihələrin maliyyələşdirilməsinə imkan verilmir.
Lakin “Yenixeberorg”a daxil olan yeni məlumatlar və apardığımız ilkin araşdırma bu bəyanatlarla bağlı yeni suallar ortaya çıxarır.
Eyni adlı layihələr – təsadüfdür, yoxsa sistem problemi?
Redaksiyamıza daxil olan məlumatda iddia olunur ki, QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il qrant müsabiqəsində qalib elan olunan iki təşkilat mahiyyət etibarilə eyni layihə ilə maliyyələşdirilib.
Söhbət “Ahıllara və Tənhalara Dəstək” İctimai Birliyi və “Sənsiz” Xeyriyyə İctimai Birliyindən gedir. Hər iki təşkilat “Yüksək mənəvi dəyərlərin təbliği” adlı layihənin icraçısı kimi təqdim olunub. Rəsmi məlumatlara əsasən, layihələrdən biri üçün 8 min manat, digəri üçün isə 5 min 500 manat qrant ayrılıb.
İlk baxışdan eyni adda layihələrin olması təsadüfi görünə bilər. Lakin “Yenixeberorg”a təqdim olunan məlumatlarda bildirilir ki, oxşarlıq təkcə layihənin adı ilə məhdudlaşmır.
Görünən odur ki, layihələrin məqsədi, fəaliyyət istiqamətləri, icra mexanizmi, gözlənilən nəticələr və büdcə strukturu böyük ölçüdə üst-üstə düşür. Fərqlər əsasən layihənin keçiriləcəyi məkan, tarix və benefisiar qrupları ilə bağlı kiçik dəyişikliklərdən ibarətdir.
Təkrarçılığa yol verilmədiyi deyilirdi…
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi indiyədək müxtəlif platformalarda bildirib ki, layihələr ekspertlər tərəfindən bir neçə mərhələdə qiymətləndirilir və oxşar məzmunlu layihələrin maliyyələşdirilməsinə yol verilmir.
Bu halda isə ortaya məntiqi suallar çıxır. Əgər layihələr həqiqətən də mahiyyət etibarilə eynidirsə, bu oxşarlıq ekspertlərin diqqətindən necə yayınıb?
Yox əgər layihələr arasında ciddi fərqlər mövcuddursa, həmin fərqlər nədən ibarətdir və bu fərqlər iki ayrı dövlət qrantının ayrılmasını necə əsaslandırır? Bu sualların cavablandırılması yalnız media üçün deyil, dövlət vəsaitlərinin xərclənməsinə nəzarət baxımından da vacibdir.
Digər diqqətçəkən məqam
Araşdırmamız zamanı diqqətimizi çəkən digər məsələ “Sənsiz” Xeyriyyə İctimai Birliyi ilə bağlı oldu.
Açıq informasiya mənbələrindən təşkilat haqqında demək olar ki, hər hansı məlumat əldə etmək mümkün olmadı. Təşkilatın əvvəlki layihələri, ictimai fəaliyyəti, sosial şəbəkə hesabları və ya media çıxışları barədə geniş məlumat yoxdur.
Təşkilatın rəhbəri kimi göstərilən Zemfira Rəhimova haqqında da açıq mənbələrdə ətraflı informasiya tapılmadı.
Bu, əlbəttə, özlüyündə hansısa qanun pozuntusunun sübutu deyil. Lakin dövlət büdcəsindən maliyyələşən layihələrdən söhbət getdiyi üçün belə təşkilatların fəaliyyəti barədə ictimaiyyət üçün əlçatan məlumatların məhdud olması əlavə suallar yaradır.
Dövlət vəsaiti – ictimai hesabatlılıq tələb edir!
QHT-lərə ayrılan qrantlar dövlət büdcəsi hesabına maliyyələşdirilir. Buna görə də müsabiqələrin keçirilməsi, layihələrin qiymətləndirilməsi və qaliblərin müəyyənləşdirilməsi prosesi maksimum şəffaf olmalı, yaranan bütün suallara əsaslandırılmış cavab verilməlidir.
Əgər eyni və ya böyük ölçüdə oxşar layihələr müxtəlif təşkilatlar tərəfindən təqdim olunaraq maliyyələşdirilibsə, bu, qiymətləndirmə mexanizminin effektivliyi ilə bağlı suallar doğurur.
Əksinə, əgər layihələr arasında ciddi fərqlər varsa, həmin fərqlərin ictimaiyyətə izah edilməsi də Agentliyin marağında olmalıdır. Şəffaflıq həm dövlət qurumunun nüfuzunu qoruyur, həm də qrant müsabiqələrinə inamı artırır.
Araşdırmalar davam edir!
Redaksiyamız bu məsələ ilə bağlı araşdırmalarını davam etdirir. Növbəti mərhələdə hər iki layihənin məzmununu daha detallı müqayisə etməyə, layihə sənədlərindəki oxşarlıqları təhlil etməyə və qrantların qiymətləndirilməsi prosesinə dair əlavə məlumatlar əldə etməyə çalışacağıq. Təbii ki, QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyində müvafiq sənədlər dəyişdirilməyəcəksə …
Sonda kiçik bir çağırış etmək istəyirik: Əgər QHT sektorunda çalışan şəxslərin qrant müsabiqələri, qiymətləndirmə prosesi və ya digər ictimai əhəmiyyət daşıyan məsələlərlə bağlı məlumatları varsa, onları redaksiyamızla bölüşə bilərlər. Təqdim olunan bütün məlumatlar jurnalist araşdırması prinsiplərinə uyğun şəkildə yoxlanılacaq və təsdiqləndiyi halda ictimaiyyətə çatdırılacaq.(Yenixeberorg.com)
Qarşı tərəfin cavab haqqını tanıyırıq.
