Abşeron rayonunun ən qədim yaşayış məntəqələrindən biri hesab olunan Qobu kəndində son illər müşahidə olunan nəzarətsiz tikinti prosesi artıq sosial və ekoloji böhran həddinə çatıb. Redaksiyamıza daxil olan görüntülər və sakinlərin iddiaları göstərir ki, kəndin kənd təsərrüfatı təyinatlı hesab edilən dağlıq və dağətəyi əraziləri sürətlə yaşayış massivlərinə çevrilir.
Ən maraqlı məqamlardan biri isə odur ki, sakinlərin sözlərinə görə, həmin ərazilərdə torpaq bölgüsü və tikinti işlərinə rəhbərlik edən şəxslərdən biri yol kənarında fəaliyyət göstərən avtoyuma məntəqəsinin sahibi kimi tanınan Ramal adlı şəxsdir. Lakin yerli əhali hesab edir ki, yüzlərlə sot torpaq sahəsinin bölünməsi, yolların açılması, kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi və ardıcıl tikintilərin aparılması bir nəfərin imkanları xaricindədir. Bu səbəbdən də sakinlər Ramalın arxasında hansı vəzifəli şəxslərin və ya hansı maraq qruplarının dayanması ilə bağlı suallar qaldırırlar.
Görüntülərdən görünür ki, dağ yamaclarında və hündür relyefli ərazilərdə heç bir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun gəlməyən tikinti işləri aparılıb. Evlər bir-birinə yaxın məsafədə inşa edilir, küçələrin eni və gələcək infrastruktur imkanları nəzərə alınmır, ərazilərdə drenaj və yağış sularının idarə olunması sistemləri müşahidə edilmir. Bir çox hissələrdə torpaq qatının kobud şəkildə qazılması, yamacların kəsilməsi və tikinti tullantılarının ətrafa atılması açıq görünür.
Ən ciddi problem isə kanalizasiya məsələsidir.
Sakinlərin bildirdiyinə görə, bir müddət əvvəl yağan yağışlar zamanı dağlıq hissələrdə tikilmiş evlərin tullantı və çirkab suları aşağı hissədə yerləşən qədim Qobu kəndinə doğru axaraq ciddi antisanitar vəziyyət yaradıb. Yağış suları ilə qarışan kanalizasiya tullantıları küçələrə, həyətlərə və təsərrüfat sahələrinə dolub. Nəticədə nəsillər boyu həmin ərazidə yaşayan insanlar üfunət qoxusu, çirkab suları və sanitariya problemləri ilə üz-üzə qalıblar.
Qobu sakinləri bildirirlər ki, yüzilliklərdir formalaşmış yaşayış mühitini pozan məhz bu nəzarətsiz tikinti fəaliyyəti olub. Dağın ən yüksək nöqtələrində inşa edilən evlərdən gələn tullantı sularının təbii axın istiqaməti aşağı hissədə yerləşən qədim kəndə yönəlir. Nəticədə bir neçə gün davam edən yağış belə insanların normal həyatını iflic edir.
Görüntülərdə diqqət çəkən digər məqam isə torpaq sürüşməsi riskidir. Yamacların qazılması və torpaq qatının pozulması gələcəkdə sürüşmə təhlükəsini artırır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu cür ərazilərdə geoloji araşdırmalar aparılmadan və mühəndis layihələri hazırlanılmadan tikinti işlərinin aparılması həm yeni tikilən evlər, həm də aşağı hissədə yaşayan sakinlər üçün ciddi təhlükə yarada bilər.
Ərazidə kanalizasiya sisteminin hansı layihə əsasında çəkildiyi, ümumiyyətlə çəkilib-çəkilmədiyi, tikintilərin hansı sənədlərlə aparıldığı, torpaqların təyinatının dəyişdirilib-dəyişdirilmədiyi də məlum deyil.
Sakinlər aidiyyəti qurumlara müraciət edərək aşağıdakı suallara cavab verilməsini tələb edirlər:
Qobu kəndinin dağlıq və dağətəyi hissələrində aparılan tikintilərə hansı qurum icazə verib?
Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqların yaşayış massivlərinə çevrilməsi hansı əsaslarla həyata keçirilib?
Tikilən evlərin kanalizasiya və drenaj layihələri mövcuddurmu?
Bir müddət əvvəl yağışlar zamanı qədim kəndə axan çirkab sularına görə hansı tədbirlər görülüb?
Dağ yamaclarında aparılan qazıntılarla bağlı geoloji və ekoloji ekspertiza rəyləri varmı?
Bu ərazilərdə torpaq satışı və tikinti prosesinə rəhbərlik etdiyi deyilən şəxslərin fəaliyyəti araşdırılıbmı?
Qobuda yaranan vəziyyət artıq təkcə tikinti məsələsi deyil. Bu, ekoloji təhlükəsizlik, sanitariya, şəhərsalma normaları və vətəndaşların sağlam yaşayış hüququnun pozulması ilə bağlı ciddi ictimai problemdir. Aidiyyəti qurumların uzun müddətdir bu məsələyə münasibət bildirməməsi isə sakinlərin narahatlığını daha da artırır.
Əgər vaxtında tədbirlər görülməzsə, Qobunun dağ başında formalaşdırılan bu plansız yaşayış massivləri yaxın illərdə həm ekoloji fəlakətə, həm də sosial qarşıdurmalara səbəb ola bilər. Bu səbəbdən məsələ aidiyyəti dövlət qurumları tərəfindən təxirəsalınmadan araşdırılmalı və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun tədbirlər görülməlidir.
